Czyszczenie hali produkcji spożywczej przed audytem BRC/IFS

Audyt BRC lub IFS jest wpisany w kalendarz. Data jest znana od miesięcy. A mimo to tydzień przed kontrolą okazuje się, że konstrukcja dachowa jest pokryta tłustym nalotem, na belkach widać osady organiczne, a w jednym ze stropowych zakamarków — ślady aktywności gryzoni. Standardowa firma sprzątająca nie dosięgnie tych miejsc z poziomu podłogi ani z typowej drabiny. Wynik audytu może zaważyć na certyfikacji, a w konsekwencji — na kontraktach z odbiorcami.

Ten artykuł wyjaśnia, czego audytorzy BRC i IFS szukają w kontekście czystości, jakie niezgodności pojawiają się najczęściej i jak dostęp linowy rozwiązuje problem stref, do których standardowy sprzęt nie dociera.

Co to jest audyt BRC/IFS i dlaczego czystość konstrukcji ma znaczenie

BRC Global Standard for Food Safety i IFS Food to systemy certyfikacji stosowane przez zakłady produkcji spożywczej jako dowód zgodności z wymaganiami bezpieczeństwa żywności. Certyfikacja BRC lub IFS jest dziś wymogiem wielu sieci handlowych i odbiorców eksportowych — bez niej wejście na te rynki jest niemożliwe lub znacznie utrudnione.

Audyt obejmuje całą organizację: procesy produkcyjne, higienę personelu, zarządzanie alergenami, systemy monitorowania, ale również stan techniczny i sanitarny pomieszczeń produkcyjnych. Sekcja dotycząca środowiska produkcji (w BRC to wymagania sekcji 4, w IFS sekcja 4) obejmuje wprost czystość i stan techniczny konstrukcji, instalacji, stropów i trudno dostępnych miejsc.

Audytorzy nie ograniczają się do oceny podłóg i ścian. Patrzą w górę: na belki stropowe, kratownice, instalacje techniczne pod dachem, przewody wentylacyjne i elementy podwieszane. To właśnie w tych miejscach zbierają się osady, których nikt regularnie nie czyści, bo nie ma do nich dostępu bez specjalistycznego sprzętu.

Najczęstsze niezgodności wykrywane przez audytorów

Na podstawie prac realizowanych w halach produkcji spożywczej można wskazać kilka kategorii niezgodności, które najczęściej generują odchylenia w audytach:

Tłuste osady na belkach i kratownicach: W halach, gdzie odbywa się obróbka termiczna (smażenie, pieczenie, gotowanie) lub praca z tłuszczami zwierzęcymi, mgła olejowa unosi się i osiada na zimnych powierzchniach konstrukcji stalowych. Po dłuższym czasie tworzy zwartą, lepką warstwę, która jest trudna do usunięcia i stanowi zagrożenie biologiczne (siedlisko drobnoustrojów) oraz fizyczne (ryzyko kapiącego tłuszczu na linię produkcyjną).

Korozja i łuszcząca się powłoka malarska: Korodująca stal lub łuszcząca się farba na elementach nad linią produkcyjną to bezpośrednie zagrożenie skażenia produktu cząstkami obcymi. Audytorzy klasyfikują to jako niezgodność poważną lub krytyczną — w zależności od odległości od produktu.

Gniazda owadów i ptaków: Przestrzenie między belkami a dachem, przewody nieużywanych instalacji i zakamarki stropowe są chętnie zasiedlane przez owady i ptaki. Obecność gniazd, odchodów lub samych zwierząt w hali produkcyjnej to niezgodność, która może zakwestionować certyfikację.

Kurz i osady organiczne na instalacjach: Przewody elektryczne, rury technologiczne i instalacje chłodnicze podwieszone pod stropem zbierają kurz, który z czasem staje się podłożem dla pleśni i mikroorganizmów. Szczególnie problematyczne są miejsca z kondensacją wilgoci.

Jak dostęp linowy umożliwia mycie miejsc niedostępnych

Standardowe metody sprzątania halowego — mopy, szorowarki, myjki ciśnieniowe obsługiwane z poziomu podłogi — nie docierają do konstrukcji stropowych. Podnośniki nożycowe i teleskopowe mogą wjechać między maszyny, ale mają ograniczony zasięg poziomy i nie nadają się do pracy w wąskich przęsłach między belkami lub bezpośrednio przy instalacjach pod dachem.

Dostęp linowy pozwala technikom pracować bezpośrednio przy każdym elemencie konstrukcji, niezależnie od jego położenia. Technik zawieszony na systemie asekuracyjnym może dotrzeć do przestrzeni między belkami, do wewnętrznych powierzchni kratownic, do elementów podwieszonych pod dachem i do miejsc niedostępnych dla podnośników ze względu na układ maszyn lub instalacji.

W praktyce realizacja prac czyszczących metodą linową w hali spożywczej wygląda następująco:

• Prace są planowane na czas postoju produkcji lub na zmianę nocną — bez potrzeby zatrzymywania całego zakładu
• Strefa pod pracami jest wyłączona z produkcji i zabezpieczona przed zanieczyszczeniem (plandeki, ekrany)
• Mycie prowadzi się środkami dopuszczonymi w zakładach spożywczych, zgodnymi z HACCP
• Po zakończeniu prac strefa jest oczyszczona z resztek środków myjących i gotowa do odbioru przez nadzór sanitarny

Metoda pozwala czyścić selektywnie — tylko te strefy, które tego wymagają, bez konieczności zamykania całej hali.

Dokumentacja po pracach — protokół zgodny z HACCP

Dla zakładów certyfikowanych BRC lub IFS sama realizacja prac to nie wszystko. Audytor będzie pytał o dowody, że mycie zostało przeprowadzone zgodnie z procedurami. Dokumentacja po czyszczeniu metodą linową powinna obejmować:

• Protokół z zakresu prac — opis czyszczonych powierzchni z lokalizacją (strefa hali, elementy konstrukcyjne), metoda mycia, stosowane środki ze wskazaniem nazwy handlowej, stężeń roboczych i czasu ekspozycji
• Karty charakterystyki środków myjących i potwierdzenie ich dopuszczenia do stosowania w zakładach spożywczych
• Dokumentację BHP — pozwolenie na pracę, listę pracowników z ważnymi uprawnieniami do pracy na wysokości
• Dokumentację fotograficzną przed i po pracach — na życzenie klienta
• Oświadczenie o zgodności prac z procedurami higienicznymi obiektu — podpisane przez kierownika robót

Taki pakiet dokumentacyjny pozwala wykazać audytorowi, że czyszczenie trudno dostępnych miejsc jest realizowane systematycznie, z kontrolą użytych środków i odpowiednim nadzorem. Brak dokumentacji — nawet przy dobrze wykonanej pracy — to potencjalne odchylenie.

Kiedy planować czyszczenie przed audytem

Nie zostawiaj czyszczenia konstrukcji na ostatni tydzień przed audytem. W tym czasie i tak masz do zrobienia szereg innych czynności przygotowawczych. Optymalny termin to cztery do sześciu tygodni przed planowaną kontrolą — dość wcześnie, żeby usunąć niezgodności i mieć czas na ewentualne prace uzupełniające, jeśli po czyszczeniu okaże się, że któraś ze stref wymaga dodatkowej interwencji (np. malowania antykorozyjnego lub naprawy powłoki).

Jeśli planujesz audyt BRC lub IFS i chcesz zlecić czyszczenie hali z dostępu linowego — skontaktuj się z wyprzedzeniem. Wystawiamy pełną dokumentację powykonawczą zgodną z wymaganiami systemów zarządzania bezpieczeństwem żywności. Umów wizję lokalną i oceń zakres prac przed wpisaniem terminu w harmonogram.